روترهای ISR 4000 (مانند ISR 4221، ISR 4321، ISR 4331، ISR 4351) با سیستم‌عامل Cisco IOS XE کار می‌کنند و امکان پیکربندی از طریق CLI، Web GUI، و Cisco DNA Center را فراهم می‌کنند.

روترهای Catalyst 8000 (مانند C8200، C8300، C8500) با سیستم‌عامل Cisco IOS XE نسل جدید کار می‌کنند و امکان پیکربندی از طریق CLI، Web GUI، Cisco DNA Center، و Zero-Touch Provisioning را فراهم می‌کنند.

روترهای قدیمی سیسکو مانند 1841، 2811، 2901، 2911 با سیستم‌عامل Classic IOS کار می‌کنند و امکان پیکربندی از طریق CLI و Web GUI محدود را فراهم می‌کنند.

 

مراحل کانفیگ اولیه روتر سیسکو

مرحله 1: اتصال به روتر

برای کانفیگ روتر سیسکو، ابتدا باید به روتر متصل شوید:

روش‌های اتصال:

1. کابل Console: اتصال مستقیم با کابل Console (RJ45 به DB9 یا USB)

2. SSH: اتصال از راه دور با پروتکل SSH (بعد از پیکربندی اولیه)

3. Telnet: اتصال از راه دور با پروتکل Telnet (غیرامن، فقط برای آزمایش)

4. Web GUI: اتصال از طریق مرورگر وب (در مدل‌های جدید)

نرم‌افزارهای موردنیاز:

• PuTTY (برای Windows)

• Screen (برای Linux/Mac)

• SecureCRT (برای Windows/Linux/Mac)

تنظیمات اتصال Console:

• Baud Rate: 9600

• Data Bits: 8

• Parity: None

• Stop Bits: 1

• Flow Control: None

 

مرحله 2: ورود به حالت‌های مختلف CLI

روتر سیسکو چندین حالت دسترسی دارد:

1. User EXEC Mode:

Router>

• دسترسی محدود به دستورات پایه

• برای مشاهده اطلاعات پایه

2. Privileged EXEC Mode:

Router> enable
Router#

• دسترسی کامل به دستورات مشاهده و عیب‌یابی

• برای مشاهده کانفیگ، ریستارت، و غیره

3. Global Configuration Mode:

Router# configure terminal

Router(config)#

• دسترسی به دستورات پیکربندی

• برای تغییر تنظیمات روتر

4. Interface Configuration Mode:

Router(config)# interface GigabitEthernet0/0 Router(config-if)#

• دسترسی به دستورات پیکربندی اینترفیس

• برای تنظیمات IP، Speed، Duplex، و غیره

---

 

مرحله 3: پیکربندی Hostname

برای تغییر نام روتر:

Router> enable
Router# configure terminal
Router(config)# hostname R1
R1(config)#

توصیه: از نام‌های معنادار استفاده کنید (مانند R1-Branch، R2-HQ، R3-DC)

---

 

مرحله 4: تنظیم رمزهای عبور

تنظیم Enable Secret (رمز Privileged EXEC):

R1(config)# enable secret MySecretPassword123

تنظیم رمز Console:

R1(config)# line console 0
R1(config-line)# password ConsolePassword123
R1(config-line)# login
R1(config-line)# exec-timeout 5 0
R1(config-line)# exit

 

تنظیم رمز VTY (برای SSH/Telnet):

R1(config)# line vty 0 4
R1(config-line)# password VTYpassword123
R1(config-line)# login
R1(config-line)# transport input ssh
R1(config-line)# exec-timeout 5 0
R1(config-line)# exit

 

رمزنگاری پسوردهای ساده در فایل کانفیگ:

R1(config)# service password-encryption

توصیه: از رمزهای عبور قوی (حداقل 8 کاراکتر، ترکیب حروف بزرگ، کوچک، اعداد، و علائم) استفاده کنید

نکته امنیتی: دستور exec-timeout 5 0 باعث می‌شود اگر مدیر شبکه ۵ دقیقه فعالیتی نداشت، ارتباط برای امنیت بیشتر قطع شود. همچنین در این مرحله برای VTY از یک پسورد ساده (دستور login) استفاده کردیم؛ اما در مرحله ۱۰ روش استانداردتر یعنی تعریف نام کاربری و پسورد مجزا (login local) را پیاده‌سازی می‌کنیم. 

---

 

مرحله 5: پیکربندی اینترفیس‌ها

پیکربندی اینترفیس GigabitEthernet:

R1(config)# interface GigabitEthernet0/0
R1(config-if)# description Connection to LAN
R1(config-if)# ip address 192.168.1.1 255.255.255.0
R1(config-if)# no shutdown
R1(config-if)# exit

 

پیکربندی اینترفیس WAN:

R1(config)# interface GigabitEthernet0/1
R1(config-if)# description Connection to WAN
R1(config-if)# ip address 203.0.113.1 255.255.255.252
R1(config-if)# no shutdown
R1(config-if)# exit

 

پیکربندی Loopback Interface:

R1(config)# interface Loopback0
R1(config-if)# description Management Interface
R1(config-if)# ip address 10.0.0.1 255.255.255.255
R1(config-if)# exit

توصیه: برای هر اینترفیس توضیحات (Description) اضافه کنید تا مدیریت شبکه آسان‌تر شود

---

 

مرحله 6: تنظیم Default Route

تنظیم Default Gateway:

R1(config)# ip route 0.0.0.0 0.0.0.0 203.0.113.2

یا

R1(config)# ip route 0.0.0.0 0.0.0.0 GigabitEthernet0/1

توصیه: برای شبکه‌های کوچک، Default Route کافی است. برای شبکه‌های بزرگ، از Routing Protocol استفاده کنید

---

 

مرحله 7: پیکربندی Routing Protocol

پیکربندی OSPF:

 R1(config)# router ospf 1
R1(config-router)# router-id 1.1.1.1
R1(config-router)# network 192.168.1.0 0.0.0.255 area 0
R1(config-router)# network 203.0.113.0 0.0.0.3 area 0
R1(config-router)# exit

 

پیکربندی EIGRP:

R1(config)# router eigrp 100
R1(config-router)# no auto-summary
R1(config-router)# network 192.168.1.0
R1(config-router)# network 203.0.113.0
R1(config-router)# exit

 

پیکربندی BGP:

R1(config)# router bgp 65001
R1(config-router)# neighbor 203.0.113.2 remote-as 65002
R1(config-router)# network 192.168.1.0 mask 255.255.255.0
R1(config-router)# exit

توصیه: برای شبکه‌های کوچک، OSPF یا EIGRP مناسب است. برای شبکه‌های بزرگ و Service Provider، از BGP استفاده کنید

---

 

مرحله 8: پیکربندی DHCP Server

پیکربندی DHCP Pool:

R1(config)# ip dhcp excluded-address 192.168.1.1 192.168.1.10
R1(config)# ip dhcp pool LAN-Pool
R1(dhcp-config)# network 192.168.1.0 255.255.255.0
R1(dhcp-config)# default-router 192.168.1.1
R1(dhcp-config)# dns-server 8.8.8.8 8.8.4.4
R1(dhcp-config)# exit

توصیه: برای شبکه‌های کوچک، DHCP Server روی روتر کافی است. برای شبکه‌های بزرگ، از DHCP Server جداگانه استفاده کنید

---

 

 مرحله 9: پیکربندی NAT 

پیکربندی NAT Overload (PAT):

R1(config)# access-list 1 permit 192.168.1.0 0.0.0.255
R1(config)# ip nat inside source list 1 interface GigabitEthernet0/1 overload

R1(config)# interface GigabitEthernet0/0
R1(config-if)# ip nat inside
R1(config-if)# exit

R1(config)# interface GigabitEthernet0/1
R1(config-if)# ip nat outside
R1(config-if)# exit

 

توصیه: NAT برای اتصال شبکه داخلی به اینترنت ضروری است

---

 

مرحله 10: پیکربندی SSH

پیکربندی SSH:

R1(config)# hostname R1
R1(config)# ip domain-name example.com
R1(config)# crypto key generate rsa modulus 2048
R1(config)# username admin privilege 15 secret AdminPassword123

R1(config)# line vty 0 4
R1(config-line)# transport input ssh
R1(config-line)# login local
R1(config-line)# exit

R1(config)# ip ssh version 2
R1(config)# ip ssh authentication-retries 3
R1(config)# ip ssh time-out 60 

توصیه: SSH امن‌تر از Telnet است و برای مدیریت از راه دور توصیه می‌شود

---

 

مرحله 11: ذخیره کانفیگ

ذخیره کانفیگ:

R1# copy running-config startup-config

یا

R1# write memory

توصیه: پس از هر تغییر مهم، کانفیگ را ذخیره کنید